Ένα από τα αγαπημένα μου θέματα είναι φυσικά η γλώσσα. Ή μάλλον οι γλώσσες των ανθρώπων. Με συναρπάζει να μαθαίνω για τη δική μας αλλά και για άλλες γλώσσες, για το πώς δημιουργήθηκαν , πως εξαφανίστηκαν πως συνεχίζουν να εξελίσσονται και να διαφοροποιούνται.
Είναι λογικό λοιπόν να αγαπάω και τα βιβλία που μιλάνε γι αυτές. Πρόσφατα διάβαζα ένα βιβλίο για τα Αγγλικά και καθώς το διάβαζα συνειδητοποίησα ότι ήταν σχεδόν ίδιο με ένα άλλο παλαιότερο που είχα διαβάσει. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα γι αυτό το βιντεάκι με την τριπλέτα βιβλίων. Το τρίτο είναι διαφορετικό από τα δύο πρώτα αλλά είναι εξ ίσου ενδιαφέρον και προτείνω να το βρούν όλοι οι γονείς και δάσκαλοι των έφηβων που ξοδεύουν τα λεφτά τους για κάρτες ώστε να μπορούν να στέλνουν 1000 μηνύματα τη βδομάδα. Αν ανησυχούσατε για το που πάει η γλώσσα τους και τι ελληνικά χρησιμοποιούν σε αυτά τα μηνύματα, μην ανησυχείτε. Υπάρχουν σίγουρα άλλα προβλήματα λόγω της υπερβολικής χρήσης κινητών τηλεφώνων αλλά το θέμα της γλώσσας δεν είναι ένα απ αυτά, όσες συντομογραφίες και ακατανόητα (για μας) σύμβολα.
Τα βιβλία είναι:
Jeremy Butterfield – The Damp Squid
Bill Bryson – The mother tongue
David Crystal – Texting – the great debate
Τα δύο πρώτα αφορούν την αγγλική γλώσσα, το πώς δημιουργήθηκε, πώς έγινε μια από τις πλουσιότερες γλώσσες στον κόσμο, τις ιδιαιτερότητες της λόγω προφοράς και ορθογραφίας και όλα αυτά γραμμένα με χιούμορ και χωρίς καθόλου σοβαροφάνεια. Το βιβλίο του Μπράισον αντλεί τα συμπεράσματα του από την έρευνα σε άλλα βιβλία και στον τύπο ενώ το βιβλίο του Μπάτερφιλντ βασίζεται περισσότερο στην έρευνα με βάση ένα ευρύτατο corpus γλώσσας που έχει φτάσει πλέον τις 2.000.000.000 λέξεις!
Ο Μπράισον είναι ένας πασίγνωστος και πολύ αγαπητός συγγραφέας στην Αμερική και την Αγγλία με πολλά ευπώλητα βιβλία, τα περισσότερα ταξιδιωτικά, με χαρακτηριστικό του το σαρωτικό χιούμορ. Ειδικά όταν σχολιάζει τους συμπατριώτες του τους Αμερικάνους αλλά και την υιοθετημένη του πατρίδα, την Αγγλία, είναι απαράμιλλος! Στα ελληνικά έχουν μεταφραστεί δυο βιβλία του αυτό που έχει γράψει για την Αγγλία και μια βιογραφία του Σαίξπηρ.
Ο Ντείβιντ Κρίσταλ είναι ένα γκουρού της γλωσσολογίας με απίστευτο συγγραφικό έργο, εγκυκλοπαίδειες ολόκληρες της γλώσσας, άρθρα, βιβλία, επιμέλειες, ό,τι φανταστείτε. Και σήμερα, σχεδόν 70 χρονών εξακολουθεί να είναι δραστήριος, να αγκαλιάζει τις νέες τεχνολογίες, να γράφει στο μπλογκ του, να συμμετέχει σε συνέδρια και να μας εμπνέει!
Διάβασα ένα καταπληκτικό βιβλίο αλλά δεν ξέρω αν πρέπει να το παρουσιάσω εδώ ή στο άλλο μου το εκπαιδευτικό μπλογκ. Το βιβλίο είναι το Connected του Νικόλα Χριστάκη και του Τζέιμς Φάουλερ. Πριν λίγο καιρό βγήκε και στα ελληνικά σε μια πολύ ωραία έκδοση από το Κάτοπτρο.
Δε θυμάμαι που ακριβώς είχα πρωτοδιαβάσει γι αυτό το βιβλίο, αλλά θυμάμαι ότι αυτό που με είχε εντυπωσιάσει ήταν ότι έλεγε ότι η ευτυχία είναι κάτι που μπορεί να μοιραζόμαστε με τους άλλους ανθρώπους ακριβώς όπως μοιραζόμαστε ένα μπουκάλι κρασί ας πούμε. Και ότι το πώς είμαστε εμείς ψυχολογικά σίγουρα επηρεάζει και τους άλλους γύρω μας και δε μιλάω για τον πολύ στενό περίγυρο μας γιατί αυτό θα ήταν προφανές.
Το βιβλίο το αγόρασα στο πρόσφατο ταξίδι στην Αγγλία και το ξεκίνησα ένα μεσημέρι καθισμένη σ΄ένα παγκάκι στο Χάρογκειτ στη μέση ενός συνεδρίου που θα μου μείνει αξέχαστο. Ήταν το πρώτο διεθνές συνέδριο που παρακολούθησα και ήμουν επί 4 μέρες συνεχώς σε μια κατάσταση εγκεφαλικής υπερδιέγερσης. Εκτός από την ποιότητα των παρουσιάσεων και τα καινούρια πράγματα που έμαθα αυτό που ήταν το πιο σημαντικό ήταν η γνωριμία με ανθρώπους με παρόμοια ενδιαφέροντα με τρομερό ενθουσιασμό για την εκπαίδευση, με αισιοδοξία για το μέλλον του σχολείου όποια μορφή κι αν αυτό πάρει. Το ότι βρέθηκα εκεί ήταν αποτέλεσμα του ότι ανήκω σε ένα ευρύ δίκτυο εκπαιδευτικών το δικό μου PLN (personal learning network), το προσωπικό μου δίκτυο μάθησης που αποτελείται από καμιά 250 ανθρώπους με τους οποίους συναντιέμαι κυρίως στο ηλεκτρονικό πρόγραμμα twitter. Χάρη σε όλους αυτούς τους ανθρώπους έμαθα για το συνέδριο και βρήκα το θάρρος να καταθέσω την πρόταση μου για ομιλία, χάρη σε αυτούς τους ανθρώπους έχω διαβάσει τους τελευταίους 9 μήνες όσα εκπαιδευτικά κείμενα δεν είχα διαβάσει τα τελευταία 3 χρόνια.
Επομένως η ανάγνωση αυτού του βιβλίου ήταν επιβεβλημένη πλέον. Και δε με απογοήτευσε. Το περιεχόμενο του είναι εντυπωσιακό γιατί μελετάει τη σημασία των δικτύων στη ζωή μας κάτω από πολλούς διαφορετικούς φακούς. Αναλύει πόσο επηρεάζουν την πολιτική, την επαγγελματική, την ερωτική ζωή μας και όλα αυτά παρουσιάζοντας συγκεκριμένες μελέτες και τα αποτελέσματα τους. Θα μου πείτε ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε χορτάσει μελέτες που συνήθως έχουν αντικρουόμενα συμπεράσματα και μας φορτώνουν με πληροφορίες που αποδεικνύονται άχρηστες. Πιστέψτε με: αυτό το βιβλίο είναι διαφορετικό. Κυρίως γιατί αυτά που περιγράφει μπορούμε να τα δούμε και στην πραγματική μας ζωή και δε μιλάω για παραδείγματα του τύπου «ο τζόγος είναι κακό πράγμα, μια φορά ένας, έπαιξε κι έχασε».
Τα δίκτυα δεν φέρνουν πάντα καλά πράγματα κοντά μας. Ούτε είναι ιδιαίτερα δίκαια: πάντα κάποιοι θα ωφελούνται περισσότερο από άλλους. Οι συγγραφείς είναι οι πρώτοι που το παραδέχονται. Τα δίκτυα μπορεί να σημαίνουν ότι αυτό που μεταδίδεται γρήγορα είναι νοσήματα ή παραβατικές συμπεριφορές. Αλλά το αισιόδοξο είναι ότι οι άνθρωποι είναι συνήθως εντάξει, οι περισσότεροι τηρούν τους νόμους (γενικά μιλάμε….). Έπειτα ο κόσμος αλλάζει. Πριν 14 χρόνια περίπου η Microsoft πλήρωσε ένα σκασμό λεφτά για να φτιάξει μια εγκυκλοπαίδεια, την Ενκάρτα αν θυμάστε. Κανείς δεν περίμενε τότε ότι σήμερα η Ενκάρτα δε θα υπήρχε χάρη σε μια άλλη εγκυκλοπαίδεια που έγινε με την εθελοντική προσπάθεια των ανθρώπων, για την πλάκα τους, και από την καλή τους την καρδιά.
Η πιο σημαντική ιδέα του βιβλίου είναι νομίζω η εξής: Κανένας άνθρωπος μόνος του δεν μπορεί να καταφέρει όσα μπορεί να καταφέρει ένα δίκτυο από ανθρώπους. Αυτό κρατάμε και συνεχίζουμε να κάνουμε φίλους άσχετα από την ηλικία, το φύλο, την τοποθεσία, την κατάσταση μας!
I’m in England. I haven’t been here since 2003. Last time I came we didn’t have blogs around to tell you all about it. And I’m so thrilled. I don’t know why, I was so stressed before I left home, trying as always to pack everything together, to prepare the journey, the presentation, the dinners for my family back in Larisa.
And now I’m here and I’m exhilarated. I love everything. As soon as I get through baggage reclaim and I see a sign saying “Chapel” I look towards the arrow and all I see is an entertainment arcade full of casinolike games. Wow! I say to myself people here have taken religion one step too far (later I see there are other signs for chapel further on, so it was just a cultural misunderstanding).
Then I take the shuttle bus to the train station and I just love the way they have filled the grass with crocus flowers, and it’s all artificial I know, but they have made it seem so natural, so random, I just love it. All this rain is good for something, their gardens and green areas are everywhere well kept and maintained. You wouldn’t know spring is here if you didn’t check the calendar but, they make an effort, there are flowers everywhere, outside hotels outside public buildings outside pubs and restaurants.
I love it I just love it, it must be the language I love most cause I could stay there and listen to people talk and try to understand where they are from , like we used to do with Maria back in Rhodes, when we were sixteen and we would meet boys from Manchester all summer long. The boys have sure grown. I’m on the coach now and it isn’t as bad as I was afraid of. Our driver, Mark, is a funny guy “Are you a teacher ?” he asked me as soon as I gave my ticket? “How would you know?” “I know everything darling, I’m a man”. Now tell me when was the last time you had an intelligent conversation like that with a bus driver of all people?
So this is England. The land where people have also two mobiles but the one is an iPhone and the other a Blackberry. The land where safety belts are obligatory on coaches. The land where bus drivers apologize when they arrive early at their destination in case they have inconvenienced us!
That was day one in the land of discounted books and public libraries (I checked into one while waiting for the coach). I’ll keep you posted!
Ένα βιντεάκι για ένα Ισπανικό βιβλίο που διάβασα στα αγγλικά (έχει βγει και στα ελληνικά όμως από τις εκδόσεις Ψυχογιός). Τώρα που έγραψα το βίντεο κοιτάζω λίγο τι άλλο έχει γραφτεί για το βιβλίο και οι περισσότερες κριτικές είναι αποθεωτικές. Σασπένς, λέει, γρήγορη πλοκή, λυρικό, η Βαρκελώνη στο φόντο και άλλα τέτοια. Δείτε το βίντεο, διαβάστε το βιβλίο και να το συζητήσουμε βρε παιδιά, αλλά επιμένω στην άποψη μου ότι είναι μυθιστόρημα γαριδάκι.
Δεν έχω διαβάσει τίποτε άλλο δικό του αλλά έχω δει τις ταινίες στις οποίες έγραψε το σενάριο, το ο Σάμι και η Ρόζι κάνουν έρωτα και το Ωραίο μου Πλυντήριο. Είναι όλα σκοτεινά, λίγο απαισιόδοξα αλλά ρεαλιστικά.
Το Intimacy είναι κι αυτό κάπως έτσι. Στα ελληνικά το μετέφρασαν «Οικείες Απιστίες». Ίσως γιατί το σκέτο Οικειότητα δε θα πουλούσε. Ίσως γιατί η οικειότητα είναι γενικά κάτι καλό αλλά εδώ στο βιβλίο λέγεται με την έννοια, «παραγνωριστήκαμε μου φαίνεται…». Μιλάει για την οικειότητα των ζευγαριών που είναι μαζί χρόνια, πολλά χρόνια, υπερβολικά πολλά χρόνια. Μιλάει και για τους ανθρώπους που απαρτίζουν τα ζευγάρια, τους άντρες και τις γυναίκες χωριστά.
Οι τρόποι να ζεις, να αγαπάς και να μεγαλώνεις παιδιά είναι πια τόσοι πολλοί που δε νομίζω ότι μπορούμε να μιλάμε για ζευγάρια που τα κατάφεραν ή ζευγάρια που απέτυχαν. Ο Κιουρέισι το ξέρει καλά και το περιγράφει ακόμη πιο πειστικά. Μέσα σε 119 σελίδες.
Ένα βιβλίο με διηγήματα, αν και δε είμαι λάτρης του είδους. Ένα βιβλίο γεμάτο με Ρωσικό πάθος, ανεκπλήρωτους έρωτες, καλοκαίρια στις ντάτσες, ζεστές μέρες στον Καύκασο, απατημένους συζύγους, μπερδεμένους εραστές, άκαρδες γυναίκες…
Ίσως τελικά να μη μπορέσω να πάω ποτέ στην Αμερική και να περπατήσω τους δρόμους της Νέας Υόρκης, ίσως να εξιδανικεύω κάποια πράγματα γιατί την Αμερική την ξέρω κυρίως μέσα από τα βιβλία της, τον κινηματογράφο και τη μουσική. Έχω συνείδηση ότι μεγάλο ποσοστό ζει στα όρια της φτώχειας. Ένα άλλο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο που διάβασα το καλοκαίρι ήταν αυτό της Barbara Ehrenreich το “Nickel and Dimed”, ένα βιβλίο που μιλάει για την προσπάθεια μιας δημοσιογράφου να ζήσει για ένα χρόνο περίπου με το βασικό μισθό κάνοντας διάφορες δουλειές που δεν απαιτούν καμία εξειδίκευση. Η κατάσταση που περιγράφει είναι τρομακτική μάλλον, είναι η Αμερική των ανθρώπων που ζουν σε τροχόσπιτα και όχι για διακοπές, η Αμερική που τρώει φαστ φουντ όχι από επιλογή αλλά γιατί δεν έχει κουζίνα και σκεύη για να μαγειρέψει (θυμηθείτε και την ταινία Frozen River). Σε αυτή την Αμερική δεν υπάρχει περιθώριο για τζαζ, λογοτεχνία και κινηματογράφο. Αλλά νομίζω ότι τέτοιες καταστάσεις υπάρχουν σε όλο τον «πολιτισμένο» δυτικό κόσμο, εκεί ίσως με σκληρότερο πρόσωπο.
Ωστόσο υπάρχει τεράστια απόσταση από το να αναγνωρίζεις μια κατάσταση και να βλέπεις τα πολλά πρόσωπα μιας χώρας έως το να καταδικάζεις συλλήβδην ό,τι προέρχεται από αυτή τη χώρα και να θεωρείς ότι Αμερική σημαίνει μόνο McDonald’s, Disney και Coca Cola. Ευχαριστώ το Χρήστο που μου έδωσε την αφορμή για την ανάρτηση κι ας διαφωνούμε με όλους τους τρόπους, και τον Κωνσταντίνο φυσικά, που μου χάρισε το βιβλίο! Η μουσική υπόκρουση του βίντεο είναι Ike Quebec το κομμάτι Loie, από το άλμπουμ Soul Samba.
Τώρα που το σκέφτομαι δεν ξέρω γιατί ο μεταφραστής προτίμησε αυτόν τον τίτλο από την πιστότερη απόδοση του Ισπανικού “En el nombre del cerdo” “Στο όνομα του χοίρου” δηλαδή, που θα είχε και την άμεση αναφορά σε ένα στίχο του βιβλίου.
Και κάτι ενδιαφέρον στο λογοτεχνικό χάρτη ο Πάμπλο Τουσέτ φαίνεται να έχει εκλεκτική συγγένεια με τον αγαπητό, μακαρίτη πια Σάλιντζερ. Ενδιαφέρον, ενδιαφέρον… Αλλά αυτό είναι θέμα για άλλο βλογκ!
Μια καινούρια εποχή! Την ιδέα την πήρα από το Άβαταρ.
Τα Βιβλία του 2009
1. SUZANNE PORTNOY – The butcher, the baker and the candlemaker
2. ΧΑΡΗ ΣΤΑΘΑΤΟΥ – Έκθεση Βαθυτυπίας
3. ΑΡΗΣ ΜΑΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ – Η Μανία με την Άνοιξη
4. LOUANNE BRIZENDINE – Το Θηλυκό Μυαλό
5. ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΚΑΡΙΜΠΑΣ – Το Θείο Τραγί
6. ΦΙΛΙΠ ΝΤΟΥΜΕΝΕΚ – Ποιος Σκότωσε την Έμμα Μποβαρύ
7. JEFF ABBOTT – Panic
8. ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ – Στοιχεία από τη δεκαετία του ‘60
9. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΥΣΤΑΣ – Έξι δισεκατομμύρια τρόποι ζωής
10. TONI PARSONS – Ανάμεσα σε δυο γυναίκες
11. ΑΛΕΚΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ -Το καύσιμο της κόλασης
12. ΜΠΑΜΠΗΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ – Μικρά Ικαρία
13. ΓΙΑΡΟΣΛΑΒΑ ΧΑΣΕΚ – Ο καλός στρατιώτης Σβέικ
14. LLOYD JONES – Mr Pip
15. ΑΛΕΚΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ – Λάθος Οδηγίες
16. ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΚΟΥΛΑΣ – 9η Τέχνη
17. ΟΥΡΣΟΥΛΑ ΛΕ ΓΚΕΝ – Ο μάγος του Αρχιπέλαγους
18. ΝΟΡΜΑΝ ΣΠΙΝΑΡΝΤ – Πασίφικα
19. LAUREN SLATER – Τo κουτί της ψυχής
20. ΝΤΙΝΟΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ – Μικρά Ποιήματα
21. URSULA LE GUIN – The Earthsea Quartet
22. NEIL GAIMAN – American Gods
23. VOLTAIRE- Candide
24. ΕΡΣΗ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΥ – Ζιγκ Ζαγκ στις Νεραντζιές
25. ΚΑΖΑΝΟΒΑ – Αποσπάσματα από τα Απομνημονεύματα του
26. ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ – Ο μεγάλος Ανατολικός Τόμος 1
27. PAUL AUSTER – Travels from the scriptorium
28. MARIO VARGAS LLOSA – Aunt Julia and the scriptwriter
29. THOMAS PYNCHON – Gravity’s Rainbow (μισό)
30. ΠΑΜΠΛΟ ΝΕΡΟΥΔΑ – Ερωτικά Ποιήματα
31. ELIZABETH NOBLE – Things I want my daughters to know
32. KARL FREY – Η μέθοδος πρότζεκτ
33. HELEN BEETHAM RHONA SHARPE – Rethinking Pedagogy for a Digital Age: Designing and Delivering E-learning
34. PETER WASHINGTON (selected) – Erotic Poems
35. ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΑΡΑΤΖΑΣ – Πότε Μίλα πότε Φίλα
36. NEIL POSTMAN – Amusing ourselves to death
37. ARAVIND ADIGA – The white tiger
38. ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΠΟΥΛΟΣ – Η Λονδρέζικη μέρα της Λώρας Τζάκσον
39. ΚΩΣΤΑΣ ΑΞΕΛΟΣ – Ο Ηράκλειτος και η Φιλοσοφία
40. ΖΙΑΝΓΚ ΡΟΝΓΚ – Το Τοτέμ του Λύκου
41. ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΛΕΞΑΚΗΣ – μ.Χ.
42. ΣΤΙΓΚ ΛΑΡΣΟΝ – Το κορίτσι με το τατουάζ
43. REBECCA MILLER – The secret lives of Pippa Lee
44. DAVID NICHOLLS – One Day
45. STIEG LARSON – The girl who played with fire
46. ΑΘΗΝΑ ΚΑΚΟΥΡΗ – Ο χαρταετός
47. ΠΑΣΤΕΡΝΑΚ ΜΠΟΡΙΣ – Δρ Ζιβάγκο
48. ΜΑΓΙΑΚΟΦΣΚΙ ΒΛΑΝΤΙΜΙΡ– Ερωτικά Γράμματα στη Λίλια Μπρικ
49. ΜΑΝΟΥΣΑΚΑΣ ΜΑΝΩΛΗΣ – Χανιά η Παλιά Πόλη στο πέρασμα του χρόνου
50. ΖΗΣΙΜΟΣ ΛΟΡΕΝΤΖΑΤΟΣ – Ανάλεκτα
51. ΜΠΑΤΑΙΓ ΖΩΡΖ – Η ιστορία του ματιού
52. ΓΚΥ ΝΤΕ ΜΩΠΑΣΑΝ – 8 ερωτικές ιστορίες
53. FERNANDO PESOA – Πίσω από τις Μάσκες
54. ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ – Λυσιμελής Πόθος
55. X.A. ΧΩΜΕΝΙΔΗΣ – Λόγια Φτερά
56. ΣΩΤΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ – Ο Χρόνος Πάλι
57. STIEG LARSSON – The girl who kicked the hornet’s nest
58. BARBARA EHRENREICH – Nickel and Dimed
59. MARK ROWLANDS –The philosopher and the wolf
60. HA JIN –Waiting
61. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ ΑΚΑΜΑΤΗΣ – Σαμπάνια με γύρο
62. ANGELA CARTER – Fairy Tales
63. ΣΑΡΛ ΜΠΩΝΤΛΕΡ – Τα Άνθη του Κακού
64. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ – ΓΟΥΡΓΟΥΡΗΣ – Ανησυχία
65. W.G. SEBALD – Austerlitz
Αυτό που μ ενοχλεί στα δεύτερα και τρίτα μέρη μιας τριλογίας και γενικά στις συνέχειες βιβλίων είναι ότι τα επόμενα μετά το πρώτο, επειδή προσπαθούν να απευθυνθούν και σε ανθρώπους που τυχόν δεν έχουν διαβάσει την αρχή, επαναλαμβάνουν στοιχεία της πλοκής με αποτέλεσμα εσύ που (σαν καλή μαθήτρια) έχεις κάνει το homework να νιώθεις ότι σου μιλάει σαν να είσαι νήπιο. Όταν ένας συγγραφέας αποφεύγει αυτή τη λούμπα τότε είναι ένας καλός συγγραφέας. Ο Μάρκαρης ας πούμε στην τριλογία με τον αστυνόμο Χαρίτο το χειρίστηκε καλά. Η Ούρσουλα Λε Γκεν επίσης σε σημείο να μην είσαι σίγουρη ότι διαβάζεις τη συνέχεια του πρώτου. Ο Αλεξάντερ ΜακΚολ Σμιθ με τη ντετέκτιβ απ τη Μποτσουάνα με απογοήτευσε αλλά μαζοχιστικά, διάβασα 5 συνέχειες πριν σταματήσω. Η Ρόουλινγκ επίσης με το Χάρι με εκνεύριζε απ το τρίτο και μετά.
Ο Λάρσον στο δεύτερο με απογοήτευσε κάπως. ΤΟ κορίτσι που έπαιζε με τη φωτιά δεν ήταν ισάξιο του πρώτου. Το κορίτσι με το Τατουάζ με είχε εντυπωσιάσει. Αλλά επειδή είχα κολλήσει και ήθελα όπωσδήποτε να μάθω νέα της Λίζμπετ Σάλαντερ πήρα και το τρίτο βιβλίο και το διάβασα κι αυτό σχεδόν μονορούφι. Και μάλιστα ήταν μια έκπληξη γιατί μου άρεσε περισσότερο απ το δεύτερο.
Συζητούσαμε για το συγκεκριμένο βιβλίο με το φίλο μου τον Κώστα, ο οποίος αγαπάει πολύ τα αστυνομικά και διαβάζει πάρα πολλά κάθε χρόνο, και διαφωνούσαμε. Σ εκείνον δεν άρεσε πάρα πολύ, βρήκε την πλοκή υπερβολική και την ηρωίδα καθόλου ρεαλιστική. Εμένα δε με πείραζε καθόλου αυτό. Άσε που δεν βρήκα καθόλου υπερβολικές ούτε τις δυνατότητες της στην πληροφορική ούτε την όψη και τις συνήθειες της. Αυτό στο οποίο συμφωνήσαμε όμως ήταν ότι ο Λάρσον έγραψε πάνω απ όλα ένα λεπτομερές και παράδοξο για μας πορτραίτο της Σουηδίας. Οι περισσότεροι έχουμε μια ιδέα για τη χώρα του ΙΚΕΑ, αρκετά στερεοτυπική: κρύα, οργανωμένη, με άριστη παιδεία και καλό ντιζάιν! Ο Λάρσον όμως φανερώνει και τις παθογένειες, την πολλή βία ειδικά ενάντια στις γυναίκες (χαρακτηριστική όχι μόνο στη Σουηδία βέβαια), αλλά και κάποια στοιχεία που ίσως τα ξέρουμε αλλά δεν αντιλαμβανόμαστε την έκταση τους. Εμένα μ άρεσε ας πούμε το γεγονός ότι οι ήρωες χρησιμοποιούν συνέχεια τα μέσα μαζικής μεταφοράς, ότι υπάρχει μια ελευθερία στις σχέσεις, ότι στο ζήτημα σεξ οι άνθρωποι είναι πιο χαλαροί, και ότι η νομοθεσία τους είναι εκεί για να προστατεύει τον πολίτη. Σε αυτό το τρίτο βιβλίο αυτό το τελευταίο είναι ιδιαίτερα προφανές. Η Σάλαντερ είναι σε δυσκολότερη θέση από ποτέ αλλά αυτή τη φορά θα έχει την κοινωνία στο πλάι της. Όχι γιατί έγινε ξαφνικά συμπαθής αλλά γιατί ο νόμος είναι ψυχρός: όταν καταπατούνται τα συνταγματικά σου δικαιώματα, δεν έχει σημασία αν είσαι φρικιό. Δεν έχει σημασία αν είσαι αντικοινωνικός και αντιπαθής. Δεν έχει καν σημασία αν είσαι παιδί μετανάστη ή βέρα Σουηδέζα με ξανθά μαλλιά. Παρουσιάζει δηλαδή μια χώρα στη οποία κανείς δεν είναι αθώος. Υπάρχουν κι εκεί κακοί και διεφθαρμένοι ακόμη και σε πολύ ψηλό επίπεδο. Η διαφορά με τη δική μας χώρα είναι ότι εκεί κάποια στιγμή οι θεσμοί λειτουργούν και επιπλέον υπάρχουν και δημοσιογράφοι που δουλεύουν σκληρά για να αποκαλύψουν και να τεκμηριώσουν αυτά που γράφουν.
Στις ταινίες το καλό και προβλέψιμο τέλος με εκνευρίζει, το θεωρώ εύκολη λύση πολλές φορές. Αλλά σε αυτό το βιβλίο η ηρωίδα έχει περάσει τόσα πολλά που το καλό τέλος είναι αναγκαίο. Τις τελευταίες σελίδες τις διάβασα κυριολεκτικά καθισμένη στην άκρη του καναπέ, και θα μπορούσα άνετα να δαγκώνω τα νύχια μου, αν είχα αυτή τη συνήθεια. Δε θα σας πω όμως τι γίνεται για να μη σας το χαλάσω. Είμαι περίεργη πως θα το μεταφράσουν πάντως. Το κορίτσι που κλώτσησε τη σφηκοφωλιά; Κάπως μεγάλο…
Και κάτι άσχετο με τη λογοτεχνία. Μ έχει πιάσει μια μανία ξεκαθαρίσματος είτε πρόκειται για παλιά πράγματα είτε για σχέσεις που σερνόντουσαν καιρό, είτε για προγράμματα που έκαναν τον υπολογιστή μου αργό και δύσχρηστο. Κατέβασα από ένα ντουλάπι τουλάχιστον καμιά πενηνταριά παλιά coursebooks αγγλικών μερικά από τη δεκαετία του 90 ακόμη, άλλα για εξετάσεις που έχουν αλλάξει τουλάχιστον 2 φορές από τότε που τα απέκτησα. Κάποια ήταν δείγματα από εκδοτικούς οίκους αρκετά άλλα τα είχα χρυσοπληρώσει. Τώρα είναι στοιβαγμένα δίπλα στην πόρτα και κάθε φορά που κατεβαίνω παίρνω μερικά και τα πετάω στην ανακύκλωση.
Ο Μπράισον είναι ένας πασίγνωστος και πολύ αγαπητός συγγραφέας στην Αμερική και την Αγγλία με πολλά ευπώλητα βιβλία, τα περισσότερα ταξιδιωτικά, με χαρακτηριστικό του το σαρωτικό χιούμορ. Ειδικά όταν σχολιάζει τους συμπατριώτες του τους Αμερικάνους αλλά και την υιοθετημένη του πατρίδα, την Αγγλία, είναι απαράμιλλος! Στα ελληνικά έχουν μεταφραστεί δυο βιβλία του αυτό που έχει γράψει για την Αγγλία και μια βιογραφία του Σαίξπηρ.
